Bruxisme treft ongeveer één op de tien personen. Bij hardnekkige klachten, wanneer klassieke behandelingen onvoldoende helpen, vormen injecties met botulinetoxine in de kauwspieren een doeltreffende en medisch gevalideerde behandeloptie.
Op deze pagina:
- Wat is bruxisme?
- Mogelijke behandelingen
- Behandeling van bruxisme met botulinetoxine
- Contra-indicaties
—
Bruxisme is een onwillekeurige activiteit van de kaakspieren tijdens de slaap of overdag, vaak zonder dat men zich hiervan bewust is. Deze spieroveractiviteit kan voortijdige tandslijtage, spierpijn, spanning in het gezicht en functionele klachten van het kaakgewricht veroorzaken.
In deze context kan botulinetoxine een therapeutische optie zijn, omdat het de overdracht van zenuwsignalen naar de doelspieren gedeeltelijk blokkeert.
Tijdens de consultatie wordt botulinetoxine rechtstreeks in de spier geïnjecteerd om de contractiekracht te verminderen zonder de normale functie van de kaak uit te schakelen. U behoudt dus uw vermogen om normaal te kauwen, te spreken en de kaak te bewegen. Alleen de onwillekeurige en overmatige contracties die typisch zijn voor bruxisme worden op deze manier afgezwakt.
Wat is bruxisme?
Bruxisme verwijst naar het onwillekeurig en herhaald aanspannen van de kaakspieren, met tandenknarsen of kaakklemmen tot gevolg. Deze aandoening kan zowel ’s nachts als overdag optreden, vaak zonder dat de persoon in kwestie zich daarvan bewust is.
Kaakklemmen of tandenknarsen
Er worden twee klinische vormen onderscheiden:
- Statisch bruxisme wordt gekenmerkt door het aanhoudend klemmen van de kaken, zonder zichtbare beweging. De spieren blijven langdurig gespannen, wat pijn en uitgesproken spiervermoeidheid veroorzaakt, vaak al bij het ontwaken.
- Dynamisch bruxisme gaat gepaard met heen-en-weerbewegingen van de kaken, waardoor de tanden tegen elkaar wrijven en een hoorbaar knarsgeluid ontstaat. Deze vorm wordt vaak opgemerkt door de partner van de patiënt en kan samengaan met slaapstoornissen of zelfs apneus.
In beide gevallen staan de tanden onder een abnormale druk, duidelijk hoger dan bij normaal kauwen. Op lange termijn kunnen de gevolgen voor de mondgezondheid en de kaakgewrichten aanzienlijk zijn.
Oorzaken en verergerende factoren van bruxisme
Bruxisme is vaak verbonden met stress en angst. Nachtelijke spiercontracties kunnen worden gezien als een ontlading van spanning die zich overdag heeft opgebouwd.
Bepaalde factoren kunnen het fenomeen verergeren:
- Het gebruik van cafeïne, alcohol of tabak verhoogt de neuromusculaire activiteit en bevordert nachtelijke contracties.
- Scheefstaande of ontbrekende tanden kunnen de kaak dwingen om te compenseren, waardoor de spierspanning toeneemt.
Gefragmenteerde slaapfasen zijn momenten waarop episodes van bruxisme gemakkelijker optreden. Op hun beurt kunnen die episodes de slaapkwaliteit verder verstoren, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat.
Mogelijke behandelingen van bruxisme
Het besef van de aandoening ontstaat vaak door spierpijn of doordat de partner het nachtelijke tandenknarsen hoort. De diagnose wordt vervolgens bevestigd tijdens een tandheelkundige consultatie, waarbij de tandarts typische slijtage of schade aan bestaande prothesen of implantaten kan vaststellen.
In sommige gevallen kan een gespecialiseerde slaapconsultatie helpen om eventuele geassocieerde stoornissen, zoals apneu of hypersomnie, op te sporen en de globale behandeling beter te oriënteren.
Klassieke aanpakken
Omdat bruxisme vaak voor een belangrijk deel psychosomatisch is, vraagt het doorgaans om een multidisciplinaire aanpak.
- Psychologische begeleiding en relaxatietechnieken. Deze methoden richten zich op de onderliggende oorzaak van de aandoening en kunnen bij ontvankelijke patiënten duurzame resultaten geven.
- Op maat gemaakte occlusale splints. Deze worden door de tandarts vervaardigd en vormen een bescherming tussen de tandbogen. Ze beperken schade aan het glazuur en verdelen de krachten beter. Ze verminderen de spiercontracties niet, maar beschermen de tanden wel doeltreffend.
Daarnaast is een gezonde levensstijl belangrijk: beperk stimulerende middelen, verbeter de slaapkwaliteit en voorzie regelmatige lichaamsbeweging.
Wanneer een behandeling van bruxisme met botulinetoxine overwegen?
Bij uitgesproken bruxisme, wanneer de spierkracht bijzonder hoog is en klassieke behandelingen onvoldoende resultaat geven, vormt een injectie met botulinetoxine in de kauwspieren een belangrijke aanvullende therapeutische oplossing.
Deze behandeling is vooral aangewezen wanneer het risico op tandfracturen, schade aan prothesen of implantaten verhoogd is, of wanneer patiënten invaliderende chronische pijn ervaren.
Behandeling van bruxisme met botulinetoxine
Botulinetoxine werkt door de overdracht van zenuwsignalen naar de doelspieren gedeeltelijk te blokkeren. Rechtstreeks geïnjecteerd in de masseterspier, die verantwoordelijk is voor overmatige contracties, vermindert botulinetoxine bij bruxisme de contractiekracht zonder de normale kaakfunctie uit te schakelen.
Consultations
BeauCare Practices & Clinic
Verloop van een sessie
Vooraf wordt een consultatie voorzien om de ernst van het bruxisme te beoordelen, uw medische voorgeschiedenis te bespreken en het meest geschikte behandelprotocol vast te leggen.
Een sessie met botulinetoxine-injecties duurt slechts enkele minuten.
De behandeling gebeurt zonder verdoving, al kan op het moment van de injectie een lichte hinder worden gevoeld. Kleine blauwe plekken kunnen optreden ter hoogte van de behandelde zone en verdwijnen spontaan na enkele dagen.
Er is geen herstelperiode nodig. U kunt uw activiteiten onmiddellijk na de sessie hervatten; alleen intensieve sportinspanningen worden gedurende 24 uur best vermeden.
Verwachte resultaten en duur van het effect van botulinetoxine
De eerste effecten zijn meestal na enkele dagen merkbaar. Een duidelijke vermindering of het verdwijnen van tandenknarsen en nachtelijk kaakklemmen, samen met minder ochtendpijn, wordt doorgaans binnen 10 dagen na de injectie waargenomen.
Om deze voordelen op lange termijn te behouden, worden onderhoudsinjecties gemiddeld om de 6 maanden aanbevolen, afhankelijk van de evolutie van elke patiënt.
Contra-indicaties voor de behandeling van bruxisme met botulinetoxine-injecties
Een behandeling met botulinetoxine is tegenaangewezen in de volgende situaties:
- Bekende overgevoeligheid voor botulinetoxine of voor een van de bestanddelen.
- Recent gebruik van aspirine of corticosteroïden. Deze geneesmiddelen verhogen het risico op bloedingen of wijzigen de weefselreactie.
- Bij zwangerschap en/of borstvoeding, wordt de behandeling systematisch uitgesteld.
- Bij actieve huidontsteking in de te behandelen zone, is elke injectie tegenaangewezen tot de ontsteking verdwenen is.
Een open communicatie met de arts tijdens de eerste consultatie is essentieel om na te gaan of botulinetoxine bij bruxisme geschikt is voor uw situatie.